Historia Nowosolnej (do 1945 r.)

Historia powstania Nowosolnej jest owiana nutką tajemnicy. Do dzisiaj trudno jest ustalić, kto naprawdę przybył tu jako pierwszy. Pewne źródła historyczne wskazują, że byli to Niemcy, niestety jednak nieco bardziej usystematyzowana wiedza dotycząca osadnictwa wokół Łodzi pochodzi dopiero z XVIII i XIX wieku.

 

 

Zakładanie na poleśnych terenach wokół miasta nowych osad zaczęło się jeszcze w czasach dawnej Rzeczypospolitej. Niektórzy z właścicieli okolicznych dóbr zaczęli sprowadzać tzw. osadników olęderskich. Wbrew pozorom osadnictwo to obejmowało w minimalnym stopniu prawdziwych Olędrów, natomiast najważniejszą rolę odgrywał w nim element niemiecki.

 

Po drugim rozbiorze Polski region łódzki znalazł się w zaborze pruskim, tworząc tzw. południowe rubieże Prus. Szybko władze pruskie zwróciły uwagę na słabe zaludnienie okolic Łodzi i na znaczne możliwości osadnicze tych terenów. W mniemaniu zaborcy można tu było stworzyć silny ośrodek niemczyzny, promieniujący na całą okolicę. Jednak zarówno nowe tereny jak i sam zabór były mocno wyludnione po wojnie siedmioletniej, dlatego władze zaczęły szukać różnych sposobów zagospodarowania ziemi. Ostatecznie zdecydowano się na werbunek z przeludnionych  krajów niemieckich na południu. W regionie łódzkim nowi osadnicy pochodzili głównie z Badenii oraz Wirtembergii.

 

Przygotowane plany zakładały założenie  w okolicy Łodzi kilku kolonii niemieckich. Głównym punktem nowego osadnictwa miała być duża osada, przeznaczona w przyszłości na miasto powiatowe, o nazwie Sulzfeld czy też Salzfeld, która później otrzymała ona nazwę Nowosolna. Na niezamieszkanych wcześniej gruntach poleśnych wytyczono osadę o dość charakterystycznym, gwieździstym układzie, który został zachowany do dzisiaj. Z centralnie położonego placu rozchodziło się osiem dróg, wzdłuż których budowali domy sprowadzeni z Niemiec koloniści. Gospodarstwa  nowoprzybyłych znacznie różniły się od tych, które były budowane przez miejscowych chłopów pańszczyźnianych. Zazwyczaj liczyły po 10-17 ha ziemi ornej, domy i zabudowania gospodarcze były w większości murowane oraz bardzo dobrze wyposażone. Sami osadnicy nie musieli odrabiać pańszczyzny, płacili jedynie niewielki czynsz. Mieszkańcy Neu-Sulzfeld tworzyli bardzo ciekawą mozaikę, bowiem zamieszkały tu rodziny z Wirtembergii (21), Badenii (14), Bawarii (28), z Poznańskiego (23), z Prus (15) oraz z Lotaryngii (3).

 

Z powstaniem osady wiąże się ciekawa anegdota, którą przytacza Krystyna Radziszewska w książce Niemieckimi śladami po Ziemi Obiecanej:

„(…) Z przybyciem Niemców do Nowosolnej wiąże się pewna legenda. Głosi ona, że pierwsi osadnicy zastali biedną, małą osadę, która ich zdaniem nie mogła zagwarantować im dostatniego życia i z tego też powodu nie wiązali z nią swej przyszłości, a wręcz przeciwnie, chcieli ją jak najszybciej opuścić. Aby zatrzymać osadników miejscowa szlachta wyprawiła dla nich ucztę, na którą przeznaczono dwa woły i duże ilości wina. I tak dzięki pomysłowości szlachty dwa woły przyczyniły się po powstania wzorcowej osady niemieckiej w okolicy Łodzi.”

 

Nowosolna rozwinęła się bardzo szybko i prawdopodobnie już w ostatnich latach pruskiego panowania prześcignęła Łódź zarówno co do liczby domów, jak i liczby mieszkańców. Do 1823 r. osada ta, która nie posiadała praw miejskich, była większa niż leżące blisko niej miasto Łódź – 1059 mieszkańców w 86 domach. Niewątpliwie Neu-Sulzfeld była największą  niemiecką osadą w regionie.

 

Wszystkie plany i nadzieje, które wiązano z osadą zostały pokrzyżowane przez działania napoleońskie, a Nowosolna pozostała jedynie silnie zgermanizowaną wsią. Działania wojenne w 1945 r. spowodowały, że dotychczasowi mieszkańcy opuścili w popłochu osadę, a na ich miejsce napłynęli z różnych stron Polski nowi. Nowoprzybyli przejęli opuszczone gospodarstwa, odbudowali zniszczone budynki szkoły, kościoła i plebanii. Przez wiele lat Nowosolna zachowała swój XIX wieczny wygląd i charakter. 

PROMOCJA!

 

 

18 września - 31 października

 

WSZYSTKIE BANERY REKLAMOWE

 

TANIEJ!

 

Miesięczna emisja już od 40 zł!

 

reklama@echanowosolnej.pl

 

 

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Zapisz

Reklama

Aktualnie gościmy

Odwiedza nas 46 gości oraz 0 użytkowników.